Teknolojix Haber
BİLİM

2020 Nobel Fizik Ödülü kara deliklerin keşfine katkı sağlayan 3 bilim insanına verildi

Nobel Fizik Ödülü, bu yıl, kara deliklerin keşfine katkı sağlayan çalışmalarından dolayı İngiliz matematiksel fizikçi Roger Penrose, Alman astrofizikçi Reinhard Genzel ve Amerikalı gök bilimci Andrea Ghez arasında paylaştırıldı.

İsveç Kraliyet Bilimler Akademisinden yapılan açıklamada, ödülün  yarısının “kara deliklerin oluşumunun genel görelilik teorisinin öngörüsü  olduğuna ilişkin keşfinden ötürü” Penrose’a, diğer yarısının ise “Samanyolu  Galaksisi’nin merkezindeki dev kara deliğin keşfine yönelik çalışmalarından  ötürü” Genzel ve Ghez’e verildiği belirtildi.
Açıklamada, bu yılın ödül sahiplerinin kainatın en gizemli  fenomenlerinden biri olan kara deliklerle ilgili keşiflerin öncüleri olduğu  vurgulandı.
Penrose, genel görelilik teorisinin varsayımlarının kara deliklerin  oluşumu gerektirdiği fikrini ilk kez ortaya koyarken, Genzel ve Ghez, Samanyolu  Galaksisi’nin merkezindeki aşırı ağırlıktaki kütle çekim merkezinin yıldızların  yörüngelerini etkileyen bir kara delik olduğunun keşfine götüren çalışmalara  öncülük etti.
Roger Penrose
İngiliz matematiksel fizikçi, matematikçi ve bilim felsefecisi Roger  Penrose, 1931’de İngiltere‘nin Colchester kentinde dünyaya geldi. Londra  Üniversitesi Akademisinde matematik eğitimi gördü. Geometri ve astronomi alanında  araştırmalar yapan Penrose, Albert Einstein‘in genel görelilik teorisine yaptığı  matematiksel katkılarla tanındı.
Penrose, özgün matematiksel yöntemler kullanarak kara deliklerin  Einstein’in genel görelilik teorisinin doğrudan sonucu olacağını ortaya koydu.  Einstein’ın kendisi, içine aldığı her şeyi yutup yok eden, ışığın bile  kaçamayacağı süper-dev kara delikleri bir varsayım olarak kabul etmekle birlikte,  gerçekte var olduklarına inanmıyordu.
Penrose, Ocak 1965’te, Einstein’ın ölümünden 10 yıl sonra yazdığı  makaleyle kara deliklerin gerçekte oluşabileceğini ispatlamakla kalmayıp detaylı  bir tanımını yaptı. Buna göre kara delikler, doğanın bilinen yasalarının  işlerliğini kaybettiği bir “tekilliği” içinde barındırıyordu.
Penrose’un makalesi halen bilim dünyası tarafından Einstein’in  teorisine kendisinden sonra yapılan en önemli katkı olarak değerlendiriliyor.
Reinhard Genzel ve Andrea Ghez
1952 yılında Almanya‘da doğan Reinhard Genzel, Bonn Üniversitesindeki  fizik öğreniminin ardından, aynı kentteki Max Planck Enstitüsünde radyo astronomi  alanında çalışmalar yaptı. Burada 1990’lı yıllardan itibaren Samanyolu  Galaksisi’nin merkezindeki çok parlak ve yoğun astronomik radyo kaynağı olan  “Sagittarius A” bölgesi üzerine yapılan gözlem ve araştırmalara öncülük etti.
1965 yılında ABD‘nin New York şehrinde doğan Andrea Ghez de ilk kadın  astronot olma hayaliyle başladığı bilim yolculuğunda Massachusetts Teknoloji  Enstitüsünde (MIT) fizik dalında lisans ve Kaliforniya Teknoloji Üniversitesinde  (Caltech) yüksek lisans dereceleri aldı. Ghez, Hawaii eyaletindeki W. M. Keck  Gözlemevindeki optik ve kızılötesi teleskoplarla Sagittarius A bölgesini  incelemek üzere çalışmalar yürüttü.
Genzel ve Ghez, öncülük ettikleri çalışmalarda, bölgedeki yıldızların  devinimlerinde hareketle yaptıkları analizlerde, bu bölgeye yakın yıldızların  görünmez ve çok ağır bir kütlenin çekim etkisinde olduklarını ortaya koydu. Güneş  Sistemi’nden daha küçük bir alanda Güneş’ten 4 milyon kat daha güçlü bir çekim  alanı oluşturan bu kütlenin bir süper-dev kara delik olduğunu güçlü kanıtlarla  ortaya koydu.
Ghez, ödülü kazanan 4’üncü kadın oldu
Ödül sahiplerinden Amerikalı gökbilimci Ghez, 1901’den bu yana ödülü  kazanan dördüncü kadın oldu.
1903’te Marie Curie, 1963’te Maria Goeppert-Mayer ve 2018’de Dana  Strickland ödülün sahibi olmuştu.
Penrose, Genzel ve Ghez, ödülün yanı sıra 10 milyon İsveç Kronu (1  milyon 122 bin 45 dolar) para armağanını da paylaşacak.
Ödül geçen yıl,  “evrenin yapısının ve geçmişinin anlaşılmasına  yardımcı olan keşiflerinden ötürü” Kanadalı fizikçi ve teorik kozmolog James  Peebles, İsviçreli astrofizikçi Michel Mayor ile İsviçreli gök bilimci Didier  Queloz’e verilmişti.
Nobel Fizik Ödülü
Nobel Fizik Ödülü, 1901’den bu yana her yıl fizik alanında insanlığa  önemli katkı sunan kişilere veriliyor.
Ödül, 1901 ile 2019 yılları arasında 113 kez verilmişti. Toplam 212  kişinin layık görüldüğü ödüllerden 32’si 2 kişi, 34’ü ise 3 kişi arasında  paylaştırılmıştı.

Related posts

Yıllar Sonra Biyonik Gözle Yeniden Görebilen Adam

Yasemin ACAR

Ultraviyole LED’ler, Hava Ve Sudan Koronavirüsü Etkisizleştirmede Potansiyeli Olduğunu Kanıtladı

Doğuş Yön

Sigara içenlerde koronavirüs ciğerlere daha kolay yerleşiyor

Fatih Akgün

Yorum Yap