Teknolojix Haber
DONANIM YAZILIM

DNS Nedir?

DNS internet dünyamızın en önemli unsurlarından biridir. İngilizcede Domain Name System kelimelerinin kısaltması olarak karşımıza gelen DNS Türkçede Alan Adları Sistemi olarak ifade edilir.

En basit anlamıyla DNS, internet dünyasının telefon rehberi olarak ifade edilebilir. İnternet dünyasında her bilgisayarın bir adı ve her sunucunun bir alan adı vardır. Bu alan adlarına ulaşabilmemizi sağlayan DNS, telefon numaralarında olduğu gibi 10.30.60.100 gibi isimlerin IP adresi karşılığını tespit edebilmemizi sağlamaktadır. Bu sayede tarayıcıya yazdığımız bir internet adresine ulaşabilmemiz sağlanmaktadır.

Teknik olarak DNS; internet dünyasını, sanal evrenimizi bölümlemeye, adlandırmaya ve bölümler arası iletişimi organize etmeye yarayan, internet veya özel bir ağa bağlı herhangi bir kaynak için dağıtılmış bir adlandırma sistemidir. İnternet ağını oluşturan her birimin sadece kendine ait bir IP adresi bulunur. Bu IP adreslerini akılda tutmak çok güçtür. DNS bu noktada devreye girer ve alan adlarının karşılığını çözerek iletişim kurmamızı sağlar.

  • Google.com > 172.217.17.174
  • Gmail.com > 74.125.24.19
  • Microsoft.com > 40.112.72.205
  • Hotmail.com > 204.79.197.212
  • Apple.com > 17.142.160.59
  • Instagram.com > 3.234.67.196
  • Facebook.com > 185.60.216.35

DNS’in Kullanım Amacı Nedir?

DNS’in kullanım amacı son derece basittir, kolay anlaşılabilir ve kullanılabilir makine ve alan isimleri ile makine IP adresleri arasında çift taraflı dönüşümü sağlar. IP adreslerinin gündelik hayatta kullanımı ve hatırlanması pek pratik olmadığı için domain isimlendirme sistemi kullanılır.
Ana amacı, ağ üzerinden gelen alan adı veya IP numarası ile ilgili sorgulamalara yanıt vermektir. Bu amaç için çok yaygın olarak “Berkeley Internet Name Domain (BIND)” yazılımı kullanılmaktadır. Siz bir siteye erişmek istediğinizde, DNS sayesinde hangi site nerede, hangi IP hangi bilgisayara ait olduğu belirlenir ve istediğiniz yere erişirsiniz.

DNS Nasıl Çalışır?

DNS sistemi isim sunucuları ve çözümleyicilerinden oluşur. İsim sunucuları olarak düzenlenen bilgisayarlar host isimlerine karşılık gelen IP adresi bilgilerini tutarlar. Çözümleyiciler ise DNS istemcilerdir. DNS istemcilerde, DNS sunucu ya da sunucuların adresleri bulunur.
Bir DNS istemci bir bilgisayarın ismine karşılık IP adresini bulmak istediği zaman isim sunucuya başvurur. İsim sunucu, yani DNS sunucu da eğer kendi veri tabanında öyle bir isim varsa, bu isme karşılık gelen IP adresini istemciye gönderir. DNS veri tabanına kayıtların manuel girilmesi gerekir.                                    İnternet adresleri ilk önce ülkelere göre ayrılır. Adreslerin sonundaki tr, de, uk gibi ifadeler adresin bulunduğu ülkeyi gösterir. Örneğin tr Türkiye’yi, de Almanya’yı, uk İngiltere’yi gösterir. ABD adresleri için bir ülke takısı kullanılmaz çünkü DNS ve benzeri uygulamaları yaratan ülke ABD’dir.
İnternet adresleri ülkelere ayrıldıktan sonra com, edu, gov gibi daha alt bölümlere ayrılır. Bu ifadeler DNS’de üst düzey (top-level) domainlere karşılık gelir. Üst düzey domainler aşağıdaki gibidir:

  • Com : Ticari kuruluşları gösterir.
  • Edu : Eğitim kurumlarını gösterir.
  • Org : Ticari olmayan, hükümete de bağlı bulunmayan kurumları gösterir.
  • Net : İnternet omurgası işlevini üstlenen ağları gösterir.
  • Gov : Hükümete bağlı kurumları gösterir.
  • Mil : Askeri kurumları gösterir.
  • Num : Telefon numaralarını bulabileceğiniz yerleri gösterir.
  • Arpa : Ters DNS sorgulaması yapılabilecek yerleri gösterir.

Alan isimleri, ağaç yapısı denilen ve belli bir kurala göre dallanan bir yapıda kullanılmaktadır. Amerika haricinde, internete bağlı olan tüm ülkelerdeki adresler, o ülkenin ISO3166 ülke kodu ile bitmektedir. Türkiye`deki tüm alt alan adresleri, .tr ile bitmektedir.

Neden DNS Değiştirilir?

Aslında DNS adresini değiştirmek istemenin temel sebebi; bir web sitesini IP adresini değiştirmek istemektir. Fakat özellikle ülkemizde; BTK veya mahkemeler tarafından yasaklanan sitelere erişmek için de DNS değişikliği yapılmaktadır.

Bir siteye erişim engeli koymanın en kolay yolu DNS tabanlı engellemedir. Türkiye’de hizmet veren herhangi bir internet servis sağlayıcıya ait DNS kullandığınızda, yasaklanan siteye erişim sağlamak için IP bilgisi talep ettiğiniz zaman; bu talep kullandığınız DNS sunucusu tarafından reddedilir ve söz konusu IP adresi sizinle paylaşılmaz. Siz de “bu ip adresini sizinle paylaşmak istemiyoruz” mesajı yerine, “Bu siteye xxxx karar ile erişim engeli konulmuştur” mesajı görürsünüz. Aslında görmüş olduğunuz sayfa, yönlendirildiğiniz bir maske sayfadan başka bir şey değildir.

Ayrıca internet bağlantı hızınızdan memnun değilseniz veya olası siber saldırılardan korunmak istiyorsanız (Cloudflare benzeri hizmetler kullanmak şartı ile) DNS değiştirebilirsiniz.

DNS Ayarları Nasıl Değiştirilir?

1. Android İşletim Sisteminde DNS Değiştirmek

 

Android işletim sistemi kullanan mobil cihazlarda DNS değiştirmek oldukça basittir. Aşağıdaki adımları izleyerek telefon veya DNS ayarlarını değiştirebilirsiniz.

  1. “Ayarlar” menüsüne tıklayın.
  2. Ardından “Wi-Fi” seçeneğini tıklayın.
  3. “Kablosuz” seçeneğini seçin.
  4. “Ağ Ayarlarını Yönet” menüsüne tıklayın.
  5. “Gelişmiş Seçenekleri Göster” seçeneğini seçin.
  6. “IP Ayarları = Statik” menüsünden DNS kayıtlarını istediğiniz gibi düzenleyin.

Tüm bunlarla uğraşmak istemiyorsanız, Google Play Store’a bağlanarak BU uygulamayı indirebilirsiniz.

2. IOS İşletim Sisteminde DNS Değiştirmek

IOS işletim sistemini kullanan iPhone telefonlarda DNS değiştirmek de tıpkı Andorid telefonlarda olduğu gibi çok basittir. Aşağıdaki adımları uygulamanız halinde iPhone marka telefonunuzun DNS ayarlarını 2 dakikadan daha kısa sürede değiştirebilirsiniz.

  1. iPhone “Ayarlar” menüsüne girin.
  2. “Wi-Fi” seçeneğini bulun ve tıklayın.
  3. Bağlı olduğunuz Wi-Fi ağına tıklayın.
  4. Bağlı olduğunuz Wi-Fi ağının yanında mavi renkte olan “i” yani “info” yazısına dokunun.
  5. Açılan menüde “DNS” bölümüne tıklayın ve bu alanı istediğiniz DNS adresini yazarak düzenleyin.
  6. Sol üst kısımda bulunan ve sol tarafa doğru ok işareti gösteren “Wi-Fi” yazısına tıklayarak menüden çıktığınızda, DNS kayıtlarını düzenlemiş olacaksınız.

Tüm bunlarla uğraşmak istemiyorsanız, IOS için Cloudflare destekli DNS Changer’ı App Store’dan indirebilirsiniz.

 

3. Windows İşletim Sisteminde DNS Değiştirmek

Windows işletim sistemi kullanan masaüstü bilgisayarlarınızda da DNS değiştirmek mümkündür. Bunun için aşağıdaki adımları izlemeniz yeterlidir.

  1. “Ağ ve Paylaşım Merkezi” bölümüne gidin.
  2. “Bağdaştırıcı Ayarlarını Değiştirin” seçeneğini seçin.
  3. “Ethernet Özellik Ayarları” kısmına tıklayın.
  4. “İnternet Protokolü Sürüm 4” bölümünden DNS kayıtlarınızı istediğiniz gibi değiştirin.

DNS Zone Dosyaları ve Kayıt Tipleri

DNS için gerekli olan dosya türleri şunlardır:

  • named.boot: Bu dosya, DNS çalışmaya başladığında program tarafından okunan ilk
    dosyadır.
  • named.local: Bu dosya, “loopback” denilen ve makinenin kendisini gösteren adresin
    çözümlenmesi için kullanılan bir dosyadır.
  • named.ca: En üst seviyede bulunan ve “root server (.)” denilen makinelerin adreslerini içerir.
  • named.hosts: Bu dosya, DNS çalıştıran bir alt alanda bulunan makinelerin adreslerinin yazıldığı yani sorumlu olduğunuz alanınızda çalışan tüm bilgisayarların adreslerinin tutulduğu dosyadır.
  • named.reverse: Bu dosya, yukarıda açıkladığımız named.hosts dosyasının içerdiği IP adreslerini makinelerin isimlerine çevirmek için kullanılır ve yapı olarak named.local dosyasına benzer.

DNS Dosyaları İçinde Kullanılan Anahtar Sözcükler

Directory: Belirtilen dosyaların bulunacağı dizin burada verilir.
Cache: Cache dosyasını belirtir.
Primary: Ana sunucunun (Primary Name Server) adı burada verilir. Alana ait temel bilgiler burada bulunur ve program ilk olarak aramaya bu sunucudan başlar.
Forwarders: Ana sunucuda makine bulunamazsa burada belirtilen sunucuda aramaya başlanır
Serial: Burada seri numarası bulunur ve bu numaranın dosyada yapılan her değişiklikten sonra bir artırılması gerekir.
Refresh: Burada, ayarlama yapılan dosyaların ne kadar sürede bir kendini yenilediği belirtilir.
Retry: Burada ne kadar sürede bir aramanın yeniden deneneceği belirtilir.
Expire: Ne kadar süre sonra aramanın sonlandırılacağı belirtilir.
Ttl (Time-To-Live): Belirtilen süre kadar cache tutulabileceğini belirtir.
Name: Makine adı belirtilir.
Data: IP numarası belirtilir.

Related posts

En İyi WordPress Güvenlik Eklentileri

Seyit Ali Tandoğan

Şu Metaverse Coinleri Radarlarınıza Alın!

Yelda Erdoğan

Dropbox, Dropbox Transfer’i Tüm Kullanıcılara Açtı

Fatih Akgün

Yorum Yap