Teknolojix Haber
BİLİM

Ekonomi İçin Matematik Neden Bilmeliyiz!!

NEDEN MATEMATİK?

Birçok kişi matematiğin zor ve sıkıcı olduğunu söyler. Söylenmekten ziyade harekete geçmeye karar verdik.

Matematik, insan düşüncesi ve aklının temel bir parçasıdır. Doğayı, evreni ve kendimizi anlama çabalarımızın önemli bir unsurudur. Matematik, zihinsel disiplinin meydana getirilmesinde çok önemlidir, mantıksal akıl yürütmeyi ve zihinsel titizliği teşvik eder.

Buna ek olarak, matematik bilgisi bilim, sosyal bilgiler ve hatta müzik ve sanat gibi diğer alanların da içeriğini anlamada önemli bir rol oynar. 

Keşif mi icat mı? | Bilim ve Gelecek

Ekonomi ve Matematik

Ekonomi bilimindeki matematiğin önemi eski zamanlardan bu yana ortaya konulmaya çalışılmıştır. Ekonomide zamanla kullanılmaya başlanan kavramlar, modeller, formüller ve grafikler, ekonomiyi mevcut durumun izahı olmasından öteye gidemeyen bir bilim olma statüsünden çıkarıp ayakları daha yere basan bir bilim olma vasfına dönüştürmesi açısından önemli bir forma dönüştürmüştür.

Bu dönüşümle birlikte matematik, ekonomide fikirlerin izahı ve etkileşimi bakımından önem kazanmaya başlamıştır. 

19.yy da ekonomist bilim insanları ekonomik etkileşimleri açıklamak için  çok yoğun bir şekilde uygulamaya başlamışlardır.

Çünkü o sürece kadar ekonomi bilimi felsefi ve politikadan ibaretti. Matematik ile birlikte o andan itibaren araştırmacılar sayısal yöntemler kullanarak düşünmeye, verilere dayalı hipotezler formüle etmeye ve bunların üzerine teoriler geliştirmeye başladılar.

AI is helping tackle one of the biggest unsolved problems in maths ...

Matematik Neden Ekonomi Bilimi İçin Gereklidir?

Genel olarak , ekonomik tartışmaların netliği de denilebilir.

Ekonomik tartışmalarda, yerini bulamayan savlar, yine yerini bulamayan başka savlarla çürütülmeye çalışılır. Oysa matematik nettir, kesindir. Savunulan kavram netlik kazanır hem de karşı savunular yerini bulur.

Matematik olmadan gerçekleştirilebilecek tek kavram, değişken etkisinin “nedenini” iddia etmektir, yani sadece iddiadır.

İstatistik ve Büyük Veri 

İstatistik bilimin de ekonomiye katkısı şüphesiz çok önemlidir fakat istatistiki veriler bile ekonominin açıklanmasında matematik olmadan eksik kalır.

Örneğin Büyük Veri (Big Data) denilen bir olgu, istatistik alanındaki en hacimli olgudur. Büyük Veri’nin bile matematiğin işlevi olmadan ekonomiyi açıklamaya yetemeyeceği açıktır.

Öyle ki LCIA (2011) Büyük Veriyi; “çoğunluğu yapılandırılmamış olan ve sonu gelmez bir şekilde birikmeye devam eden, geleneksel ilişki bazlı veri tabanı teknikleri yardımıyla çözülemeyecek kadar yapısallıktan uzak, çok çok büyük, çok ham ve üstel bir şekilde büyümekte olan veri setleridir.” şeklinde tanımlamaktadır.

Bir başka yaklaşıma göre büyük veri standart veri tabanı yönetim ve analitik araçlar yardımıyla çözülmesi zor veya imkansız olan çok büyük, çok karmaşık veya çok hızlı analiz edilmesi gereken bir seti tanımlayan bir terimdir.

Bu sebeple ekonomistler sadece istatistiksel setler ile değil bu veriler ile ilgili nedensel ilişkiler kurmak ve ekonomide neyin neye sebep olduğunu bulmak istemişlerdir.

Bu gaye ile oyun teorisi problemleri, diferansiyel denklemler, fonksiyonlar, limitler ve türevler kullanılmaktadır.

Matematik ve Denklemler Ne İşe Yarar? Dünya'yı Değiştiren 21 ...

Nobel Ekonomi Ödüllerinin Matematik İle Olan İlişkisi

Nobel Ekonomi Ödüllerinin tarihteki eserlerinin muhteviyatına bakıldığında matematiksel yapıları ihtiva ettiği görülmektedir. Bunlardan bazıları ise şöyledir;

-1969 Nobel Ekonomi Ödülü sahipleri Ragnar Frisch ve Jan Tinbergen çok yoğun matematik kullandılar
-1972 Nobel Ekonomi Ödülü sahibi Kenneth Arrow, İmkansızlık Teoremi ile bireysel tercihleri, yani oylamayı, bazı doğal şartları tatmin eden tek bir sistemde birleştirmenin bir yolu olmadığını belirtmiştir.
-1975 Nobel Ekonomi Ödülü sahibi matematikçi, Leonid Kantorovich, 1975’te matematiksel fikirlere dayanan çalışma ile bu ödülü aldı
-2010 Nobel Ekonomi Ödülü sahipleri Diamond, Dale Mortensen ve Christopher Pissarides, piyasanın matematiksel bir teorisini geliştirdi.

Kırıkkale Üniversitesi

Ekonometri’nin Kısa Tarihçesi

Ragnar FRİCH ekonometri alanında çalışanların öncüsüdür. Kaldı ki, 1926 yılında matematik ve istatistik metotların, ekonomik hipotezlerin test edilmesi amacıyla kullanımından ibaret olan “ekonometri” bilimine bu ismi kendisi vermiştir.

Sonraki süreçte ise Keynes de dahil olmak üzere, Joseph Schumpeter, Ragnar Frisch, Irving Fisher, Arthur C. Pigou, Wassily Leontief, Milton Friedman, Paul Samuelson, Kenneth Arrow ve tabii Tinbergen gibi birçok iktisatçı ekonometrinin doğum ve gelişim süreci içinde yer aldılar ve bu konu ile yakından ilgilendiler.

Yazımızın ana teması olan sayısal yöntemlerin ekonomiye entegrasyonu ile ilgili olarak da William Stanley Jevons 1871 yılında yayımladığı “The Theory of Political Economy” kitabında “Eğer ekonomiyle ilgili istatistikler şimdikinden daha fazla ve daha kesin olabilse, iktisattaki denklemler ve formüller bu verilerin yardımıyla gerçek anlamlarına kavuşacaklar, politik iktisat giderek tam ve kesin bir bilim haline gelecektir.” diye belirtmiştir.

19. yüzyılın sonuna doğru neoklasik iktisadın diğer önde gelenlerinin, örneğin Alfred Marshall, Francis Y. Edgeworth ve Keynes’in babası J. Neville Keynes’in de benzer açıklamaları vardır.

 

Related posts

Antarktika’ya Giden Bilim İnsanlarının Beyni Küçüldü

Fatih Akgün

NASA ‘Uzay Otelinin’ Konaklama Fiyatını Açıkladı

Fatih Akgün

Merkür, Güneş ile Dünya’nın arasından geçti TÜBİTAK canlı yayınladı

Fatih Akgün

Yorum Yap