Teknolojix Haber
SEKTÖREL YAŞAM

Kısa Çalışma Ödeneği Hakkında Merak Edilenler

Corona salgınına karşı alınan tedbirlerin başında gelen kısa çalışma ödeneği hakkında merak edilenler.

Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanı Zehra Zümrüt Selçuk, TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilen yasa değişikliği ile “Kısa Çalışma Ödeneği’”şartlarının kolaylaştırıldığını duyurdu.

Kısa Çalışma Uygulamasından Yararlanmak İsteyen İşverenler Mevcut İstihdamı Koruyacak

Kısa Çalışma Ödeneği Nedir?

Kısa çalışma ödeneği, işverenin haftalık çalışma sürelerini en az üçte bir oranında azaltması, faaliyetini tamamen ya da en az dört hafta süreyle durdurması hallerinde devreye alınıyor. Üçte bir oranında azaltması demek, 6 iş günü çalışmanın yapıldığı işyerinde 4 gün çalışma yapılmaması anlamına geliyor. Bu kapsamda da işçilere kısa çalışma ödeneği ödeniyor ve sağlık sigortası primleri karşılanıyor. Bunların hepsi de İşsizlik Sigortası Fonu’ndan ödeniyor.

Meclis Genel Kurulunda kabul edilen yasa tasarısı ile kısa çalışma ödeneğinin şartları da kolaylaştırıldı. İşverenlerin ödenekten yararlanması için öncelikle mevcut istihdamı koruması ve bu dönemde işçi çıkarmaması gerekiyor. Düne kadar kısa çalışma ödeneğinden yararlanabilmek için çalışanın 4 ay çalışıyor ve en az 600 gün de prim ödemiş olması gerekiyordu. Meclis’te kabul edilen yasa ile 600 gün şartı 450 güne, 120 gün şartı da 60 güne indirildi. Buna göre 2 ay çalışan ve 450 gün prim ödeyen çalışana kısa çalışma ödeneği ödenebilecek. Bu düzenleme de 30 Haziran 2020’e kadar geçerli olacak.

İş Veren Tamamlayabiliyor

Kısa çalışma ödeneği ile çalışanlara, en son eline geçen aylık prime esas kazancının günlük brüt tutarının yüzde 60’ı ödeniyor ve en yüksek ödenecek tutar aylık asgari ücretin brüt tutarının yüzde 150’sini (4.414.5 lira) geçemiyor. Buna göre de çalışana damga vergisi düşüldükten sonra en düşük 1.752,40 lira ile en yüksek 4.380.99 lira arasında kısa çalışma ödeneği ödenecek. Kısa çalışma ödeneğinden yararlanan işveren isterse devletin ödediğinin üzerini tamamlayabilecek. Yani, kısa çalışma ödeneği ile çalışanın maaşının yüzde 60’ını devlet karşılarken, kalan yüzde 40’ını da işveren çalışana ödeyebilir.

Başvuru Nasıl Yapılır?

Virüsten olumsuz etkilendiği gerekçesiyle kısa çalışma talep eden işverenler, buna ilişkin kanıtlarla birlikte ‘Kısa Çalışma Talep Formu’ ile ‘Kısa Çalışma Uygulanacak İşçi Listesini’ bağlı olduğu İŞKUR biriminin elektronik posta adresine (www.iskur.gov.tr), elektronik posta göndermek suretiyle başvurabilecek. Başvuruların işyerine gidilmeden de belge üzerinden hızlı bir şekilde sonuçlandırılabilmesi için virüsten olumsuz etkilenildiğine dayanak teşkil eden belgelerin başvuruya eklenmesi gerekiyor. İŞKUR, gerektiğinde işverenle irtibata geçerek, ilave belgeler talep edilecek. İşverenlere, başvurusunun alındığı yine elektronik ortamda bildirilecek. İşverenin talebi İŞKUR’a bağlı iş müfettişlerinde değerlendirilecek. Müfettişler incelemeyi işyerine gitmeden başvuru evrakları üzerinden yapacak. Kamu kurumları tarafından faaliyeti durdurulan işyerlerinin ödenekten yararlanması için yapılacak incelemede işyerlerinin kısa çalışma ödeneği kapsamına girip girmediğine bakılacak. Faaliyetini kendi durduran işyerlerinde ise yapılacak uygunluk tespiti incelemesinde virüs nedeniyle faaliyetin durdurulduğunun belgelenmesi yeterli olacak. Yapılan inceleme sonucunda işverenin ödenekten yararlanmasına onay verildiğinden, bu durum işverene elektronik postayla bildirilecek. İşveren de bu durumu işyerinde çalışanlarına bildirecek. İşveren çalışanlarının listesini (kısa çalışma bildirim listesi) güncelleyerek İŞKUR’a elektronik ortamda iletecek.

Meclis Genel Kurulu’ndan geçen yasa tasarısıyla işverenlere asgari ücret desteği de netleşti. İşçi sayısına bakılmaksızın işverenlere, günlük 2.5 lira, aylık da 75 lira asgari ücret desteği verilecek. İşverenler, 2019 yılında, prime esas günlük kazancı 128 liranın altında çalıştırdığı kişi sayısı kadar bu yıl da aynı sayıdaki işçiler için destek alacak. Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu hükümleri uyarınca toplu iş sözleşmesine tabi özel sektör işverenlerine ait işyerleri için prime esas günlük 256 lira olarak esas alınacak.

MERAK EDİLENLER

. Ödenekten yararlanma süresi 3 ayı geçmeyecek.

. İşçilerin tamamı için kısa çalışma ödeneğinden yararlanılır.

. Asgari çalışan sayısı aranmıyor.

. Daha önce farklı bir gerekçeyle yararlanmış olan işyerleri de yararlanabilir.

. Sigorta prim ya da vergi borcu olanlar da yararlanabilecek, ancak SGK’ya bildirilen primler esas alınacak.

. İşveren başvurabilir, çalışanlar başvuramaz.

. Kısa çalışma ödeneği, çalışmadığı süreler için işçinin kendisine ve aylık (her ayın 5’inde) olarak ödenecek.

. Şartları yerine getirilmişse yabancı işçiler için de ödenek alınabilir.

. Kısa çalışma ödeneği alan işletmeler başta asgari ücret olmak üzere diğer tüm istihdam teşviklerinde de yararlanabilir.

. Çalışanın genel sağlık sigortası primleri İşsizlik Fonu’ndan karşılanacak.

. Kısa çalışma ödeneği döneminde işveren çalışanın kısa ve uzun vadeli sigorta primlerini yatırmayacak.

Kim Ne Kadar Ödenek Alacak?

Kısa çalışma ödeneği, son 12 aylık ortalama prime esas kazancın yüzde 60’ı oranında veriliyor. En yüksek kısa çalışma ödeneği ise brüt asgari ücretin yüzde 150’si ile sınırlı. Kısa çalışma ödeneğinden sadece damga vergisi kesilir. 2019’un mart-aralık ayları ile bu yılın ilk iki ayında prime esas kazancı asgari ücret olan kişiler 1.561 TL ödenek alacak. En yüksek ödenek ise 4 bin 380 TL olacak.

Telafi Çalışma Süresi Kalıcı Olarak Uzatıldı

Koronavirüs dolayısıyla üretime ara veren fakat işçilerin ücretini ödemeye devam eden işverenler, çalışılmayan süreler için 4 ay telafi çalışması yaptırabilecekler. Telafi çalışmaları, günlük en çok çalışma süresini aşmamak koşuluyla günde 3 saatten fazla olamıyor.
Kısa çalışma ödeneği ile ilgili kolaylık geçici olarak uygulanacak. Buna karşılık, telafi çalışması süresindeki değişiklik kalıcı olacak. 4857 Sayılı İş Kanunu’nun 64. maddesinde yapılan değişiklik uyarınca, zorunlu nedenlerle işin durması, bayram tatillerinden önce veya sonra işyerinin tatil edilmesi gibi nedenlerle çalışma sürelerinin önemli ölçüde altında çalışılması veya tamamen tatil edilmesi hallerinde işveren iki ay içinde çalışılmayan süreler için telafi çalışması yaptırabiliyor. Yapılan değişiklik ile bu süre 4 aya çıkartıldı. Ayrıca, Cumhurbaşkanı 4 aylık süreyi iki katına kadar artırmaya yetkili olacak.

Part Time Çalışanlara GSS Kolaylığı

Mevcut kanuna göre, anne baba veya eşten dolayı bakmakla yükümlüsü bulunmayan kısmi süreli, yani part time çalışanlar ile ev hizmetlerinde çalışanlar ay içinde 20 gün ve daha az sigortalı çalışıyorlarsa sağlık hizmetinden yararlanabilmek için eksik günleri 30 güne tamamlayacak şekilde genel sağlık sigortası (GSS) primini ödemek zorundalar. Aylık GSS primi 88.29 TL olarak uygulanıyor. 10 gün prim eksiği bulunanlar, günde 2.94 TL’den 29.40 TL ödeyerek sağlık hizmeti alabiliyorlar.

Yapılan değişiklik ile 20 günlük süre 8 güne indirildi. Böylece, ayda 8 gün sigortalı çalışması bulunan part time çalışanlar, ayrıca GSS primi ödemeden sağlık hizmetinden yararlanabilecekler.

Ödeme gücü olmayan, yani gelir testi sonucu hane içinde geliri asgari ücretin 3’te 1’inden (981 TL’den) az olanların GSS primi, eskiden olduğu gibi hazinece karşılanacak.

Bu düzenleme dolayısıyla, ev hizmetlerinde ayda 10 günden fazla çalışanlar da GSS primini tamamlama yükümlülüğünden kurtulmuş olacaklar.

Mayısta Emekli Olacaklar İkramiye Alabilecek

Koronavirüs tedbirleri kapsamında mayıs ayında Ramazan Bayramı nedeniyle emeklilere ödenmesi gereken bin TL tutarındaki ikramiye nisan ayına çekilecek. Kanunda, ikramiyenin,

“ödemenin yapılacağı tarihte” emekli aylığı almakta olanlara verilmesi öngörülüyor. Ödeme tarihi nisan ayına alınınca mayıs ayında emekli olacak kişiler ikramiye alamayacaktı. Bu hak kaybını önlemek amacıyla tırnak içindeki ifade “bayramın içinde bulunduğu ay” olarak değiştirildi. Böylece, mayıs ayında emekli olacak kişiler de ikramiyeden yararlanabilecekler.

Related posts

Hürriyet 2020 ilk çeyrek bilançosunu açıkladı!

Fatih Akgün

Çin’de Ani Ölüm Sebebi Yeni Virüs: Hantavirüs

Fatih Akgün

Yasakları Artıyor!İngiltere’de Koronavirüs Tedbiri…

Meryem ACAR

Yorum Yap