Teknolojix Haber
YAŞAM

UNUT BENİ ARTIK… UNUTULMA HAKKIMI KULLANIYORUM

UNUTULMA     HAKKI

Hepimiz hata yapıyoruz değil mi… Hiçbirimiz melek olmadığına göre  insanoğlu hatadan ari degil. Ama hatadan da kötü tarafı belki de hatanın yıllar geçse bile unutulmaması … her ortamda her tanışılan yeni insanlara rağmen yıllar önce yaptığımız bir  hatanın yüzünüze vurulması veya  bu korku ile yaşamak…

Herkes Facebook’a koyduğu bilgilere dikkat etsin. İnsan gençken hatalar, aptalca şeyler yapar. YouTube çağındayız ve bu çağda yaptığınız her şey gelecekte karşınıza çıkabilir diyor Obama bir konuşmasında… Ancak dijital dünyanın sınırsız ve kalıcı hafızası karşısında ve özellikle de teknolojik dünyada tüm bilgiler arama motorları tarafından herkese klavye kadar yakınken “kayıtlı geçmişimizin mahkumu” olarak yaşamak ister miyiz ?
İnternet’in adeta “kusursuz hafızası”, aslında zamanla toplumsal hafızadan silinecek olayları, üzerlerinden yıllar geçmiş ve kişi kendisini bu olaylardan soyutlamış olsa dahi gündeme getirebilmektedir. İşte unutulma hakkı, bu noktada devreye giren bir hukuki çaredir. Unutulma hakkı bireylere, geçmişlerine bir ölçü de olsa sünger çekme ve yaşamlarının geri kalanını serbestçe şekillendirme hakkı sağlar.
“Unutulma hakkı” nedir?
Unutulma hakkı kısaca, bireyin geçmişte hukuka uygun olarak yayılmış ve doğru nitelikteki bilgilerinin, zamanın geçmesine bağlı olarak erişimden kaldırılmasını ya da gündeme getirilmemesini talep etme hakkı olarak tanımlanabilir. Dolayısıyla unutulma hakkı, geçmişteki bilgilerin erişilebilir olması ile ilgilidir. Bu nedenle unutulma hakkı, yanlış bilgilerin düzeltilmesine ilişkin taleplerden ayrılmaktadır.
Unutulma hakkı şimdilerde internetteki bilgiler bağlamında konuşulsa da temellerinde eski hükümlülerin suçları bağlamında tanımlanmaya başlanmış, rehabilitasyon sürecinde adli sicil kayıtlarının silinmesi veya erişimden kaldırılması ya da kitle iletişim araçları ile geçmiş suçun gündeme getirilmemesi hakkı olarak kabul edilmiştir. Bununla beraber, unutulma hakkının uluslararası tanınırlığa ulaşması, Avrupa Birliği Adalet Divanı’nın (ABAD) 2014 yılına ait Google İspanya kararı ile olmuştur.
Google İspanya kararı bu konuda emsal kararların temelidir
Google İspanya kararının konusunu, borçları nedeniyle gayrimenkulleri haczedilen İspanyol bir avukatın, buna ilişkin yirmi yıllık açık arttırma ilanlarının ilgili gazetenin web sitesine aktarılması üzerine yaptığı başvuruda, avukat İspanyol hukukunda tanınmış olan unutulma hakkını ileri sürerek arama sonuçlarından bağlantının kaldırılmasını talep etmiştir. ABAD, doğru olan bir bilgi hukuka uygun olarak yayımlanmış olsa bile (somut olayda gazete haberi olarak), zamanın geçmesiyle bu bilginin yayılması hukuka aykırı hale gelebileceğine hükmetmiştir. Bu doğrultuda da arama motoru işletmecilerine, böyle bilgileri içeren web sitelerine ilişkin bağlantıları arama sonuçlarından kaldırma yükümlülüğü getirilmiştir.Bu karar üzerine Google, unutulma hakkına ilişkin başvurular için bir web formunu kullanıma açmış ve ilk günde 12,000, bir ayın sonunda ise toplam 250,000 başvuru almıştır,bu güne dek milyonlarca başvurunun %43’ü Google tarafından kabul edilmiş durumdadır.[



ÜLKEMİZDE  DURUM
Google’ın başvuru yolunun kullanılabilmesi için AB vatandaşlığı aranmamaktadır. Bununla beraber, kararın uygulamasına ilişkin rehber ilkelerde, bir AB ülkesinde ikamet gibi bir bağlantının bulunmasının gerektiği ifade edilmiştir. Yine Norveç ile İsviçre gibi Avrupa coğrafyasında bulunan ülkelere de yer verilmiştir. Dolayısıyla, bu ülkelerden birinin hukukunun uygulanabilir olduğunun gösterilebilmesi durumunda, Türkiye’den başvuruda bulunulması mümkündür.
ABAD’ın kararı, Türkiye’den yapılacak bir başvuruya doğrudan dayanak teşkil etmese dahi, Google’ın Türkiye temsilciliğine yapılacak bir başvuruda emsal olarak gösterilebilir. Nitekim Anayasa Mahkemesi ve Yargıtay’ın da unutulma hakkına ilişkin kararlarında, hakkın kapsamına ilişkin değerlendirmesinde Google İspanya ’ya atıf yapılmıştır.
 HUKUK  AÇISINDAN UNUTULMA HAKKI
Türkiye’de de unutulma  hakkı  bugünlerde Sosyal Medya Yasası  ile  gündeme er Anayasanın 17 ve 20. Maddeler arası ve Medeni Kanunun kişilik hakkı ve özel hayatın korunması hususunda hükümlerine dayandırılmıştır. Yargıtay; bir kişilik hakkı olarak özel hayatın gizliliğine dayandırılarak, bir ceza davasındaki mağdurun isminin bilimsel bir kitapta yayımlanmaması bağlamında tanınmıştır. Mahkemeler “güncellik” ölçütünü esas alarak, bu özelliği yitirmiş bilgilerin unutulma hakkı kapsamında gündeme getirilmemesinin talep edilebileceğini kabul etmiştir. Unutulma hakkının ifade ve basın özgürlüğü ile çatışması itibariyle de, bu iki hak arasındaki adil dengenin kurulmasına ilişkin ölçütler uygulanmıştır. Bu yaklaşım, Anayasa Mahkemesi] ve Yargıtay’ın istikrarlı kararlarıyla da pekiştirilmiştir.
Unutulma hakkının ayrıca, Kişisel Verilerin Korunması alanında da ileri sürülmesi mümkündür. Başta “kişisel verilerin silinmesi” olmak üzere, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’ndaki kişisel verilerin korunmasına ilişkin temel ilkeler unutulma hakkına dayanak teşkil etmektedir. Kişisel verilerin korunmasına ilişkin hükümlere başvurulması halinde, Google İspanya kararı da yol gösterici olabilecektir. Bu bağlamda, Kişisel Verileri Koruma Kurulu’na şikayet de bir başvuru yolu imkanı olarak gündeme gelmektedir.
Yukarıda bahsettiğimiz temel ölçütler içinde, her ne kadar koruyucu kanun hükümleri çıkarılsa da kişiler olarak internet ortamında paylaştığımız her türlü görüş, resim veya her nevi paylaşımın farklı kültürlere ve farklı zeka, hoşgörü, farklı algılara sahip insanlara her zaman ulaşabilecekleri bir malzeme verme durumu olduğunu fark ederek paylaşımlarımızı özdenetimden geçirmek en uygunu olacaktır.
Arzu ÖZKAN

https://blog.lexpera.com.tr/gecmise-sunger-cekmek-unutulma-hakki/eren sözüer yazısından kısaltılarak  sade sadeleştirilmiştir. https://blog.lexpera.com.tr/gecmise-sunger-cekmek-unutulma-hakki/eren sözüer

 

Related posts

İphone Fotoğrafçılık Ödülleri Sahiplerini Buldu

Nihal Sanlı

Bursa’da lise öğrencisi Apple’ın açığını tespit etti(sadece 100 lira ödül verdiler)

Fatih Akgün

Toto’nun Africa şarkısını Tesla bobinleri ile dinleyelim!

Yorum Yap